piątek, 10.09.2010     Menu       Strona główna    Pediatryczny Zespół Ekspertów ds Programu Szczepień Ochronnych    Zasady wykonywania szczepień    Szczepienia w chorobach przewlekłych    Program szczepień ochronnych    Profilaktyka zakażeń w stanach zaburzonej odporności    Bezpieczeństwo szczepień ochronnych    Ruchy antyszczepionkowe    Konsultacyjne poradnie szczepień    Kontakt      www.immunologia.czd.pl               Dla rodziców               Pediatryczny Zespół Ekspertów ds. Programu Szczepień Ochronnych Piątego stycznia 2007 r. zarządzeniem Ministra Zdrowia profesora Zbigniewa Religi, powołany został Pediatryczny Zespół Ekspertów ds. Programu Szczepień Ochronnych (Dziennik Urzędowy Ministerstwa Zdrowia Nr 1, poz. 3 z 2007). Zgodnie z tym zarządzeniem Pediatryczny Zespół Ekspertów ds. Programu Szczepień Ochronnych (PZEsPSO) stał się niezależnym organem doradczym Ministra Zdrowia. W skład Zespołu wchodzą pediatrzy reprezentujący różne specjalności szczegółowe, większość z nich to członkowie Polskiego Towarzystwa Wakcynologii (tabela 1). We wrześniu 2006 roku podjęli decyzję o wspólnym występowaniu w sprawach dotyczących szczepień ochronnych, aby w ten sposób mieć większy wpływ na dokonywanie szybszych zmian w profilaktyce tych chorób zakaźnym, które stanowią zagrożenie dla życia i zdrowia dzieci.   Główne zadania PZEdsPSO   Metody pracy   Dotychczasowe osiągnięcia PZEdsPSO   Korzystne zmiany w profilaktyce przeciwgruźliczej w Polsce   Zmiany szczepień przeciwko gruźlicy w PSO zapoczątkowane w 2006   Szczepienie przeciwko gruźlicy w Oddziałach Noworodkowych - istotne zmiany ułatwiające ich wykonywanie - PSO na 2007   Szczepienia przeciwko odrze, śwince i różyczce - PSO 2006   Szczepienia przeciwko Haemophilus influenzae typ b (Hib) dla całej populacji niemowląt - w obowiązkowym PSO na 2007 rok   Szczepienia przeciwko Rota wirusom dla całej populacji niemowląt - w części szczepień zalecanych, nie refundowanych w PSO na 2007 rok Propozycje zmian w PSO na rok 2008.   Propozycje dalszych zmian dotyczące szczepień BCG   Propozycja refundacji szczepień przeciwko Inwazyjnej Chorobie Pneumokokowej (IchP) oraz ospie wietrznej w grupach ryzyka   Szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego - propozycja wprowadzenia do części szczepień zalecanych nie refundowanych   Propozycja zastąpienia żywej szczepionki przeciwko zakażeniu wirusem polio (OPV), w 6. rok życia szczepionką inaktywowaną (IPV) w obowiązkowym PSO   Dalsze kierunki zmian PSO   Pediatryczny Zespół Ekspertów ds Programu Szczepień Ochronnych   Grupy wysokiego ryzyka rozwoju ICHP - Refundacja - PSO 2008 Główne zadania PZEdsPSO (p. Med. Prakt. Supl. Szczepienia 2/2006, 33-40) bieżąca analiza sytuacji epidemiologicznej w Polsce i na świecie oraz obciążeń systemu opieki zdrowotnej w Polsce z powodu zachorowań na choroby, którym można zapobiegać za pomocą szczepień analiza dostępnych preparatów szczepionkowych - ich tolerancji, bezpieczeństwa oraz skuteczności analiza międzynarodowych regulacji w zakresie szczepień ochronnych opracowanie lub opiniowanie założeń i propozycji zmian PSO oraz przygotowanie rekomendacji dla osób decydujących o finansowaniu PSO opracowywanie lub opiniowanie projektów legislacyjnych w zakresie szczepień ochronnych opracowanie lub opiniowanie założeń długofalowej strategii szczepień ochronnych w Polsce do góry Metody pracy Do ważnych zadań PZEdsPSO należy między innymi identyfikacja potrzeb modyfikacji PSO, w tym wprowadzenia nowych szczepień i sposobu ich realizacji, rekomendowanie tych zmian decydentom wraz z ich uzasadnieniem (analiza efektywności klinicznej i kosztowej) i określeniem siły rekomendacji oraz ustalenia priorytetów kolejności ich wprowadzania. Osoby podejmujące decyzje na podstawie rekomendacji przedstawionych im przez Zespół (np. o finansowaniu określonych szczepień jako masowych lub wyłącznie w grupach ryzyka lub ich wprowadzeniu do PSO tylko jako zalecanych) powinny wiedzieć, w jakim stopniu mogą na tych rekomendacjach polegać, czyli jak mocno są one uzasadnione i czy są wiarygodne. Liczbę błędnych lub spornych decyzji zmniejsza formułowanie zaleceń i podejmowanie związanych z nimi decyzji według przejrzystych i jawnych zasad. PZEdsPSO w określaniu siły zaleceń opracowywanych na potrzeby PSO wykorzystuje zalecenia opracowane przez międzynarodową grupę ekspertów GRADE (Grades of Recommendation, Assessment, Development, and Evaluation (GRADE) Working Group: Ocena jakości danych i klasyfikacja siły zaleceń (Med. Prak., 2004; 10: 160-166). do góry Dotychczasowe osiągnięcia PZEdsPSO Nieformalną działalność Zespół podjął w roku 2005. Pierwszy, opracowany projekt zmian dotyczył szczepień przeciwko gruźlicy oraz profilaktyki odry, świnki i różyczki. W całości został uwzględniony w PSO na 2006 rok (p. Med. Prakt. Supl. Szczepienia 1/2006, s. 40-44). Zapoczątkowane przed 3 lat zmiany oraz kolejne wprowadzane projekty do PSO są wynikiem szerokiej współpracy PZEdsPSO z Głównym Inspektorem Sanitarnym, Departamentem Polityki Zdrowotnej Ministerstwa Zdrowia oraz Instytutem Gruźlicy i Chorób Płuc. Korzystne zmiany w profilaktyce przeciwgruźliczej w Polsce Gruźlica w Polsce Polska należy do krajów o średniej zapadalności na gruźlicę (TB). Obecna sytuacja epidemiologiczna w Polsce wg danych Instytutu Gruźlicy w Warszawie wskazuje na dalszy spadek zachorowań. W 2006 roku zapadalność na TB w całej populacji wynosiła 22,5 zachorowań na 100 000 mieszkańców, w porównaniu do 24,3 na 100 000 w 2005 r. W grupie wiekowej od 1-14 roku życia zanotowano 69 zachorowań. Współczynnik zapadalności na TB w tej grupie to 1,1 na 100 000, Gruźlica wieku dziecięcego w Polsce to nadal niewielki odsetek w porównaniu z liczbą zachorowań u osób dorosłych. Od wielu lat liczba zaszczepionych noworodków, szczepionką BCG jest wysoka, obejmuje średnio ponad 94% noworodków. Szczepionka BCG, stosowana w od ponad 50 lat w PSO zawierająca podtyp brazylijski prątka BCG produkowana jest przez WSiSz w Lublinie. Podtyp brazylijski (Moreau) uznany jest za bezpieczny, a liczba odczynów niepożądanych jest stabilna i przewidywalna. Jak wynika z liczby zarejestrowanych w Polsce ciężkich, niepożądanych odczynów poszczepiennych, podtyp brazylijski jest co najmniej 10-krotnie mniej reaktogenny od szczepionek zawierających podtyp Kopenhaga (Emerg. Iinfect. Dis., 2007, May; 13(5): 799-801, Centr Eur J Immunol. 2007 w druku). Zmiany szczepień przeciwko gruźlicy w PSO zapoczątkowane w 2006 PSO zaleca tylko jedną dawkę szczepionki BCG, podawaną w Oddziale Noworodkowym w ciągu pierwszych 24 godzin po urodzeniu. Szczepionka BCG zapobiega zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych i rozsianej postaci zakażenia u niemowląt. Potwierdza to metaanaliza wyników obserwacji klinicznych, wykazując że jedna dawka BCG znamiennie zmniejsza ryzyko zachorowania na: rozsianą TB, zapalenie TB opon mózgowo-rdzeniowych oraz zgony z powodu TB. Odporność po jednej dawce utrzymuje się co najmniej 15 do 20 lat. Z tego powodu nie należy w żadnym przypadku opóźniać szczepień BCG, z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. Zmiany w PSO są zgodne z rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), które zaleca jednorazowe szczepienie BCG w okresie przed ekspozycyjnym, czyli najlepiej zaraz po urodzeniu. Dalsze istotne zmiany w PSO w 2006 roku to rezygnacja z rewakcynacji BCG w 12 miesiącu życia w przypadku braku blizny poszczepiennej, rezygnacja ze szczepień osób szczególnie narażonych na zakażenie prątkiem gruźlicy, zniesienie obowiązku wykonywania prób tuberkulinowych, które zgodnie ze swym przeznaczeniem powinny być stosowane wyłącznie w przypadku podejrzenia zakażenia prątkiem gruźlicy. do góry Szczepienie przeciwko gruźlicy w Oddziałach Noworodkowych - istotne zmiany ułatwiające ich wykonywanie - PSO na 2007 Zapis dotyczący szczepienia BCG w ciągu 24 godzin po urodzeniu brzmi obecnie: Szczepienie noworodków przeciw gruźlicy powinno być wykonane jednocześnie ze szczepieniem wzw typu B lub w dowolnym momencie, przed wypisaniem do domu. Powyższa zmiana podyktowana jest niedogodnością wykonywania szczepienia BCG w trybie indywidualnch podań. Szczepionki BCG są dostępne w opakowaniach 10- cio dawkowych. Znacznym ułatwieniem pracy personelu będzie zaszczepienie wszystkich noworodków przebywających w oddziale, w tym samym czasie. Zmiana ta jest spełnieniem postulatów lekarzy i pielęgniarek pracujących w oddziałach noworodkowych. Nie mają w tym przypadku znaczenia odstępy między szczepieniami, gdyż zgodnie z przyjętymi zasadami między podaniem dwóch różnych szczepionek, w tym przypadku wzw typu B oraz BCG odstępy te mogą być dowolne. Informacje o odstępach między szczepieniami została zamieszczone w PSO, części G. Organizacja szczepień. Szczepienia przeciwko odrze, śwince i różyczce - PSO 2006 PZEdsPSO wnioskował o wprowadzenie drugiej dawki szczepionki MMR do PSO. Zgodnie z rekomendacjami Zespołu w PSO uwzględniono optymalny wiek podania drugiej dawki. Od rok 2006 w PSO obowiązuje dwudawkowy schemat szczepień przeciwko odrze, śwince i różyczce. Poza wcześniej wprowadzonym szczepieniem MMR w 13-15 m.ż., dawkę przypominającą szczepionki skojarzonej MMR zaleca się w 10 rok życia zarówno dla dziewcząt jak i chłopców. Szczepienia przeciwko Haemophilus influenzae typ b (Hib) dla całej populacji niemowląt - w obowiązkowym PSO na 2007 rok Zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych wywołanych przez Hib stanowią 21% wszystkich zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych w Polsce. Wysokie nosicielstwo bakterii, powyżej 40% dotyczy zarówno dzieci w domach dziecka, uczęszczających do żłobków i przedszkoli i pozostających w domu. Metaanaliza licznych badań klinicznych potwierdza spadek zachorowań na inwazyjne zakażenia wywołane przez Hib, a nawet przypadki całkowitego ich wyeliminowania w USA i Europie. Te przedłożone przez PZEdsPSO argumenty oraz fakt, że jesteśmy ostatnim krajem w Europie, który nie stosuje masowych szczepień przekonały Pana Ministra Religę o konieczności zdobycia dodatkowych środków. PSO na 2007 rok wprowadza powszechne szczepienia niemowląt: trzy dawki szczepienia podstawowego w pierwszym roku życia (2-6 miesiąc) i dawka przypominająca w drugim roku życia. Szczepienia przeciwko Rota wirusom dla całej populacji niemowląt - w części szczepień zalecanych, nie refundowanych w PSO na 2007 rok W Polsce Rota wirusy są główną przyczyną ostrej biegunki o ciężkim przebiegu wśród dzieci do 5 r.ż. ( J. Pediatr. Gastroenterol. Nutr., 2003; 36: 540). Szczepionka przeciwko Rota wirusom jest zalecana w PSO na 2007 dla wszystkich niemowląt od 6 do 24 tygodnia życia, z wyjątkiem pierwotnych i wtórnych niedoborów odporności. do góry Propozycje zmian w PSO na rok 2008 Propozycje dalszych zmian dotyczące szczepień BCG w PSO na 2008 Proponowana zmiana dotyczy tych dzieci, które dotychczas były nie szczepione. Badania przeprowadzone w klimacie umiarkowanym wykazały, że jedna dawka szczepionki BCG przynosi korzyści także, gdy podana jest dotychczas nie szczepionym dzieciom przed ukończeniem 15 lat. Na tej podstawie, w propozycjach zmian w PSO na 2008 rok PZEdsPSO zaleca w indywidualnych przypadkach nie szczepionych dotychczas dzieci, szczepienie BCG do ukończenia 15 roku życia. Propozycja refundacji szczepień przeciwko Inwazyjnej Chorobie Pneumokokowej (IchP) oraz ospie wietrznej w grupach ryzyka - PSO 2008 Dane epidemiologiczne o częstości występowania IChP w populacji polskiej, wg badań Narodowego Instytutu Zdrowia to ok. 20 zachorowań / 100 000, liczba ta jest znacznie zaniżona i wynika braku przeprowadzania w dostatecznej ilości badań bakteriologicznych. Polskich danych co do częstości występowania IchP w grupach osób z obniżonej odporności nie ma. Wysokie ryzyko IChP w występuje w grupach osób z niedoborami immunologicznymi wynosi 150 zachorowań / 100 000 / rok . Dzieci z grup ryzyka do lat 5 narażone są w sposób szczególny na kalectwo lub zgon w przebiegu IchP. Polska Grupa Robocza ds. Inwazyjnej Choroby Pneumokokowej oraz PZEdsPSO określiły zakres chorób, zagrożonych w sposób szczególny ryzykiem powikłań i zgonów w przebiegu IChP (tabela 2). Szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego - propozycja wprowadzenia do części szczepień zalecanych nie refundowanych w PSO na 2008 rok Zakażenie ludzkim wirusem brodawczaka może być przyczyną raka szyjki macicy, który jest trzecią w kolejności przyczyną zgonów z powodu nowotworów u kobiet w Polsce. Szczepienie zalecane jest u dzieci i młodzieży w wieku 9-15 lat oraz dziewcząt i kobiet w wieku 16-26 lat. Propozycja zastąpienia żywej szczepionki przeciwko zakażeniu wirusem polio (OPV), w 6. rok życia szczepionką inaktywowaną (IPV) w obowiązkowym PSO na 2008 Programu Wykorzenienia Poliomyelitis na Świecie zapoczatkowany przez WHO w 1988 roku zakładał całkowitą likwidację dzikiego wirusa Polio. W Polsce od 1982 nie zarejestrowano żadnego przypadku zachorowania na poliomyelitis wywołanego przez dziki wirus. Polska jako uczestnik Programu Wykorzenienia Poliomyelitis na Świecie realizuje założenia programu wykazując stały, wysoki odsetek szczepionych dzieci, monitorowanie ostrych porażeń wiotkich oraz zastąpienie OPV szczepionką IPV. W PSO na 2008 rok PZEdsPSO proponuje zastąpienie żywej szczepionki OPV, w 6. rok życia szczepionką inaktywowaną IPV. do góry Dalsze kierunki zmian PSO Ostatnie 3 lata to okres dokonujących się niezwykle szybko zmiany w polskim PSO. Obecny PSO zbliża nas do europejskich standardów w zapobiegania chorobom zakaźnym. Wzrost zachorowań na istniejące już choroby zakaźne, pojawianie się nowych bardziej zjadliwych szczepów bakteryjnych, czy wzrost zakażeń wirusowych to wyzwania wymuszające nowe zmiany w PSO. Coraz pilniejsza jest potrzeba wprowadzenia szczepionek wysokoskojarzonych. Dalsza modernizacja PSO będzie jednak możliwa jedynie wówczas, gdy na jego ostateczny kształt będzie miało wpływ szersze gremium specjalistów z różnych dyscyplin medycznych, przede wszystkim jednak pediatrów, którzy są bezpośrednio zaangażowani w jego realizacje. PZEdsPSO uznaje jako pilne następujące zmiany w PSO: Refundacja szczepień przeciwko inwazyjnej chorobie pneumokokowej oraz ospie wietrznej w grupach ryzyka Współpraca z Instytutem Gruźlicy w opracowywaniu bieżącej strategii szczepień BCG Wprowadzenie zaleceń dla szczepionki HPV, w części szczepionek zalecanych nie refundowanych Refundacja wysokoskojarzonych szczepionek w obowiązkowym kalendarzu szczepień Wycofania żywej szczepionki Polio z PSO Opracowanie optymalnej strategii szczepień przeciwko zakażeniu Neisseria Meningitidis typ C do góry Tabela 1. Pediatryczny Zespół Ekspertów ds Programu Szczepień Ochronnych Przewodnicząca doc. dr hab. med. Anna Dobrzańska - Konsultant Krajowy w dziedzinie Pediatrii; Klinika Patologii i Intensywnej Terapii Noworodka, Instytut "Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka" w Warszawie Wieceprzewodnicząca prof. dr hab. med. Ewa Bernatowska - Ekspert WHO, Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Immunologii, Instytut "Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka" w Warszawie Członkowie prof. dr hab. med. Jacek Wysocki - Przewodniczący Polskiego Towarzystwa Wakcynologii; Kierownik Katedry Profilaktyki Zdrowiotnej AM w Poznaniu prof. dr hab. med. Krystyna Wąsowska-Królikowska - Klinika Gastroenterologii i Żywienia Dzieci UM w Łodzi dr hab. med. Teresa Jackowska - Przewodnicząca Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego; Klinika Pediatrii, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie dr med. Hanna Czajka - Wojewódzka Przychodnia Konsultacyjna ds. Szczepień, Specjalistyczny Szpital Wojewódzki im. Jana Pawła II w Krakowie dr med. Paweł Grzesiowski - Kierownik Zakladu Profilaktyki Zakażeń i Zakażeń Szpitalnych, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego dr med. Ryszard Konior - Ordynator Oddziału Neuroinfekcji, Specjalistyczny Szpital Wojewódzki im. Jana Pawła II w Krakowie dr med. Jacek Mrukowicz - Dyrektor Polskiego Instytutu Evidence Based Medicine w Krakowie, Redaktor Naczelny "Medycyny Praktycznej" i suplementu "Szczepienia" dr med. Leszek Szenborn - Katedra i Klinika Pediatrii i Chorób Infekcyjnych AM we Wrocławiu do góry Tabela 2. Grupy wysokiego ryzyka rozwoju ICHP - Refundacja - PSO 2008 1. Schorzenia immunologiczno - hematologiczne   Pierwotne zaburzenia odporności   Małopłytkowość idiopatyczna   Stan po przeszczepieniu szpiku   Stan po przeszczepieniu narządów unaczynionych   Ostre białaczki   Chłoniaki   Sferocytoza wrodzona   Asplenia wrodzona   Asplenia wtórna (pourazowa lub z innych przyczyn)   Zespół nerczycowy o podłożu genetycznie uwarunkowanej strukturopatii Nosiciele wirusa HIV oraz chorzy na AIDS 2. Niemowlęta przedwcześnie urodzone z masą ciała poniżej lub równą 1 500 g oraz niemowlęta przedwcześnie urodzone z dysplazją oskrzelowo-płucną 3. Dzieci po urazach i z wadami ośrodkowego układu nerwowego, z wyciekiem płynu mózgowo - rdzeniowego 4. Dzieci z przewlekłymi chorobami serca z niewydolniścia układu krążenia 5. Dzieci przed i po wszczepieniu implantu ślimakowego powrót do szczepień w stanach zaburzonej odporności  do góry Strona internetowa sponsorowana i wykonana w ramach grantu EU EURO-POLICY-PID SP23-CT-2005-006411 © 2007 - 2010 Oddział Immunologii IP Centrum Zdrowia Dziecka